Het beste van de boer uit de buurt

Garnalen die eerst naar Marokko moeten voordat ze gepeld en wel bij de visboer liggen. Varkens die naar Parma worden gestuurd voordat ze als de beroemde ham in Nederland te koop zijn. Het alternatief voor doorgeslagen globalisering is de economie van de lokale omgeving. Kernbegrippen zijn kleinschaligheid en zelfvoorzienend leven. De global village verandert in een local world.

Lokaal
Grote maatschappelijke problemen laten oplossen door een mondiaal clubje van besluiteloze politici? Burgers pakken de problemen met food, fuel en finance liever zelf aan. Transition Towns zijn lokale gemeenschappen waarin mensen zelf aan de slag gaan om hun manier van wonen, werken en leven minder olie-afhankelijk te maken. Rob Hopkins schreef zijn ideeën over piekolie op in het Transition Handbook dat voor velen een belangrijke informatie- en inspiratiebron is.

Doorgeven
Transition Towns zorgen voor een olievlek van verandering. Dat domino-effect staat Joris Steentjes, bedenker en initiatiefnemer van Doorgeven, ook voor ogen. “Wij willen een bescheiden bijdrage leveren aan een prettige leefomgeving waarin we omzien naar elkaar. Doorgeven is gebaseerd op de Amerikaanse film ‘Pay it forward’. Wij hebben dat vertaald in ‘ik help jou, jij helpt mij door anderen te helpen’. Doorgeven is iets goeds doen voor een ander en diegene inspireren ook iets goeds te doen voor anderen.”

Regionaal
Massaproductie heeft zijn hoogtijdagen gehad. Het is tijd voor kleinschalig en lokaal. Zelfs voor de massa. Niet alleen voedsel, maar ook gebruiksvoorwerpen krijgen steeds vaker een regionaal karakter. Toen industrieel ontwerpster Lonny van Ryswyck werd uitgenodigd voor een researchproject in de Noordoostpolder, aarzelde ze. Maar inmiddels is ze verliefd op Nederland en op de polder. Samen met Nadine Sterk vormt ze Atelier NL. In samenwerking met Tichelaar Makkum ontwierpen ze een servieslijn met klei uit diverse regio’s van Nederland.

Uit de buurt
Willem&Drees begon in juni 2009 in de regio Amersfoort om te ontdekken of het mogelijk is om aardappels, groenten en fruit van boeren uit de buurt verkrijgbaar te maken in winkels in de buurt. Het succes bleef niet lang uit. De lokale aanpak werkt ook op grotere schaal. Een voorbeeld is Tesco dat zich intensief bezig houdt met Regional Sourcing. Tesco werkt samen met lokale producenten voor de levering van zuivel (onder het merk Localchoice), groente, vlees en producten als water en bier. Daarmee ondersteunen zij de lokale voedingsindustrie.

Goed Boek
Trendwatchers Hilde Roothart en Irene Ras deden onderzoek naar maatschappelijke innovatie bij consumenten en producenten, burgers en bedrijven. Ze ontdekten dat er talloze initiatieven en projecten zijn die een beeld geven van een hoopvolle toekomst. In Goed Boek beschrijven zij tien kansen die marketing- en communicatieprofessionals inspiratie kunnen bieden.

Lokaal is één van de tien kansen uit Goed Boek. Wat is jouw kans voor een betere toekomst?

Liefde voor de regio in Trouw

Massaproductie heeft zijn hoogtijdagen gehad. Het is tijd voor kleinschalig en lokaal. Zelfs voor de grote massa. Niet alleen voedsel, maar ook gebruiksvoorwerpen krijgen steeds vaker een regionaal karakter. Toen industrieel ontwerpster Lonny van Ryswyck werd uitgenodigd voor een researchproject in de Noordoostpolder, aarzelde ze. Maar sinds haar onderzoek is ze om. “Ik ben verliefd op Nederland en al helemaal op de Noordoostpolder.” Samen met Nadine Sterk vormt ze Atelier NL. In samenwerking met Tichelaar Makkum hebben ze een servieslijn ontworpen van klei uit diverse regio’s van Nederland.

Bron: Trouw, 20 maart 2010
Irene Ras

Willem en Drees

Willem&Drees brengt verse aardappels, groenten en fruit van boeren uit de buurt zo naar de winkel. ‘t Beste van de boer uit de buurt. En het is lekker, lekker! – Willem&Drees is begonnen in juni 2009 in de regio Amersfoort om te ontdekken of het mogelijk is om aardappels, groenten en fruit van boeren uit de buurt verkrijgbaar te maken in winkels in de buurt. We dat zijn hadden wel het idee dat het zou kunnen. Alleen zei iedereen dat het bijna niet mogelijk zou zijn… Willen supermarkten groenten en fruit van boeren uit de buurt aanbieden? Kunnen we het rechtstreeks bij de boer ophalen en dan direct naar de winkel brengen? Vinden we de juiste boeren met de lekkerste producten? En, als belangrijkste: koopt de consument het? En wat bleek. Ja, het is mogelijk. De aardbeien van Arie Verheij zijn fantastisch! De kersen van Theo Vernooy om te smullen. Tijdens de proef met de winkels werd meteen gevraagd of wij door wilden gaan. En dat doen we. Regio voor regio gaan we uitbreiden. Dus binnenkort is Willem&Drees ook bij jou in de buurt. -

Willem woont in Soest: “Ik ben getrouwd en heb twee kinderen. De oudste gaat net naar school! Na mijn studie ontwikkelingseconomie in Wageningen ben ik bij Heineken en Unilever gaan werken. Na 10 jaar vond ik het tijd om mijn idealen te combineren met mijn kennis. Ik wilde maatschappelijk gaan ondernemen op een manier die inspireert en plezier geeft. In januari 2009 heb ik mijn baan opgezegd en ben ik begonnen.”
Met de derde op komst wonen Drees en zijn vrouw in Schoonhoven. Als agrosysteemkundige begon Drees eerst bij Unilever in de logistiek om daarna in commercie terecht te komen. “Mijn ouders hadden een boerderij en ik merkte dat ik iedere keer weer gretig het Agrarisch Dagblad zat door te lezen: ik miste het platteland en het boerenleven. Met Willem&Drees ben ik terug in die wereld. En dat is heerlijk!”
Hilde Roothart

The vegetables from my garden

Ben je vergeten waar groenten eigenlijk vandaan komen? Het Italiaanse bedrijf Azienda Agricola Giacomo Ferraris geeft antwoord op deze vraag. Italianen kunnen vanaf nu een organische tuin bouwen vanaf hun web browser. Hoe werkt het? Afhankelijk van het aantal mensen dat je wilt voeden selecteer je de grootte van je tuin; 30 m2 is genoeg voor 1-2 mensen en kost EUR 850 per jaar. Als virtuele tuinman kun je dan uit 40 verschillende soorten groente kiezen. De interface biedt informatie over de verwachte opbrengst en oogstperiode. Je kan ervoor kiezen om een foto album met de voortgang van je tuin erbij te nemen. Voor EUR 50/75 extra kun je ook kruiden en fruit laten groeien. Zelfs een vogelverschrikker met een foto van de eigenaar behoort tot de opties. De echte tuin ligt tussen Milaan en Turijn in Noord-Italië. Als de organische producten groeien worden ze geplukt en binnen 24 uur thuisbezorgd. Wekelijkse bezorging zit in de prijs inbegrepen. Le Verdure de Mio Orto speelt met een bijzondere online service in op de behoefte voor lokaal voedsel en gaat terug naar de basis.
Lieke Veld

Droste Boerderijlodges

Boerderijlodges zijn hippe appartementen die zijn gecreëerd in oude schuren of stallen van boerderijen in Twente. Deze boerderijen zijn allemaal gelegen op unieke plekken in het kenmerkende Twentse coulisse landschap, meestal in de buurt van een natuurgebied van Staatsbosbeheer of Overijssels Landschap. De lodges zijn een initiatief van Harald Droste van Droste´s dineren en logeren. Het is een samenwerking tussen de boer en het hotel waarbij de boer en de boerin het gastheerschap vervullen en Droste verantwoordelijk is voor het concept en de reserveringen.

De lodges zijn bedoeld voor moderne mensen die houden van comfort zonder teveel opsmuk. Ze zijn minimaal geschikt voor 2 volwassenen. In elke lodge zijn daarnaast twee bedstede’s gemaakt voor kinderen. Deze zijn echter groot genoeg om ook volwassenen te herbergen. Voor activiteiten in de omgeving kun je de boer om tips vragen. Vooral leerzaam is een bezoekje aan kaas- en zuivelboerderij het Hoepel in Mander. In deze bijna 100 jaar oude boerderij, die gelegen is in de mooie natuur van het Twentse landschap, wordt op ambachtelijke wijze boerenkaas bereid van verse melk, direct van de koe. Spannend voor jonge kinderen is het om tussen de metershoge maïsplanten het middelpunt van het doolhof te bereiken. Dat kan in de zomermaanden in het Groot Twentsch Maïsdoolhof in Fleringen. “Waarom zou je naar een massaal vakantiepark gaan. Twente is één groot landgoed met vele leuke restaurants, leuke steden en dorpen,” zegt initiatiefnemer Harald Droste.
Lieke Veld

Joris Steentjes biedt hoop met Doorgeven

Wie: Joris Steentjes
Wat: oprichter van Doorgeven

Wat is Doorgeven?
Doorgeven is iets goeds doen voor een ander en diegene inspireren ook iets goeds te doen voor anderen. Wij kopen nu een appeltaart in het café waar we zijn, nemen alledrie een stuk en de rest van de taart is voor de overige mensen, dat is doorgeven!
Wie voeren de Doorgeefacties uit?
Op dit moment zijn we met twee mensen verantwoordelijk voor de projecten van Doorgeven. Verder werken we met 10 vaste vrijwillgers en zijn er honderden leerlingen actief aan het doorgeven. Op internet hebben we wekelijks 20.000 unieke bezoekers. Per 3 maanden gaan er zo’n 5000 doorgeefkaartjes doorheen.
Hoe weet je kinderen te motiveren om iets goeds te doen voor een ander?
Wij hebben gaandeweg een methodiek ontwikkeld om leerlingen te motiveren en met ze samen te werken. Wij geloven ten eerste ontzettend in wat we doen en jongeren zijn allergisch voor alles dat onecht is. Aan het begin van de les zeg ik altijd: “iedereen die weg wil mag nu gaan.” Daardoor heb ik juist geen last van uitval. Leerlingen zijn gewend om te moeten. We vragen wat de leerlingen zouden willen doen en dan doen we dat. Doorgeven is een speeltuin.
Wat is de essentie van een Doorgeefactie?
Een Doorgeefactie hoeft niet altijd groot te zijn. De kleine doorgeefdingen hebben per persoon namelijk meer impact. Het gaat om verbindingen maken. Doorgeven heeft ook een Hyves. Via de Hyves groep heb ik een keer een oproep geplaatst voor een gezin dat in nood zat en geen wasmachine meer had. Ik had zo 9 aanbiedingen voor wasmachines! Mensen reageren soms wantrouwend als je spontaan aanbiedt om te helpen. Deze afwerende reactie komt doordat ze het helemaal niet gewend zijn. Na elke actie geven we een kaartje af, waarop het principe van Doorgeven wordt uitgelegd en dan zijn de reacties altijd positief.
Wens voor de toekomst?
Wij willen een bescheiden bijdrage leveren aan een prettige leefomgeving waarin we omzien naar elkaar. Een nieuw project waar ik mee bezig ben is ‘De gelukkigste wijk van Nederland’. De rabobank doet al mee en ook veel winkeliers hebben zich aangesloten bij dit project. We houden een ‘geluksconferentie’ om te kijken wat het Bruto Lokaal Geluk is en hoe we dat kunnen ‘meten’. De bakker zal gelukskoekjes maken, er komen vaten waar wensen in kunnen worden gedaan en die worden vervuld. Ook zullen we positieve guerilla acies houden. Het grappige is dat je totaal geen tegenwerking krijgt bij zo’n idee. Niemand vindt het vervelend om in de gelukkigste wijk van Nederland te wonen.
Lieke Veld

Ervaar de stad als een ‘local’

Spotted by Locals is een verzameling van blogs over steden, geschreven door locals. Zo kun je, naast de bekende trekpleisters als toerist ook op plekken in de stad komen waar de lokale bevolking het liefst naartoe gaat. Op die manier kom je meer te weten over de cultuur en gewoontes van de stadsbewoners. Volgens de initiatiefnemers Sanne en Bart van Poll, zou de wereld erop vooruit gaan als we meer begrip en kennis hebben over verschillende culturen.

Sanne en Bart reizen zelf alle locaties af om de bloggers eerst te ontmoeten en vervolgens zorgvuldig te selecteren. Dat is goed te doen voor de reisfanaten die in Amsterdam wonen, want er worden alleen Europese steden beschreven op Spotted by Locals. Verder zijn er interviews met spotters op de website te vinden en schrijven ze over lokale culturele fenomenen. Beloningen van de locaties waar ze over schrijven worden geweigerd, dus de informatie is eerlijk en objectief.
Lieke Veld

Vrijstaat Amsterdam

Wat: Tentoonstelling over de toekomst van de stad Amsterdam
Waar: Paviljoen in de Tolhuistuin aan het IJ
Met: Zef Hemel, Bureau B+B, Karres en Brands, ZUS en andere stedenbouwkundige bureaus
Wanneer: 27 september – 8 november

Veranderende stad
Hoe ziet de stad er in 2050 uit? Negen stedenbouwkundige bureaus kregen de vrije hand en mochten dromen. Verschillende plekken op het snijvlak van oud en nieuw, dichtbij de ring a10, kregen een nieuwe invulling. De tentoonstelling toont behalve hun maquettes, die eigenlijk veel te statisch zijn, de inspirerende ideeën erachter, want de stad verandert voortdurend en mensen zetten de stad naar hun hand.
Vrijheid, blijheid
In de zoektocht naar nieuwe vrijheid in de ruimtelijke planning van Amsterdam wordt nagedacht over de stad als vrijstaat. In die vrijstaat wordt het recht van de zwakken beschermd tegen de sterken en is ruimte voor individuele expressie. Openheid en openbare ontmoetingsruimtes bleken ook belangrijk in de verschillende ontwerpen. Het begrip vrijheid werd geïnterpreteerd als een autovrij Amsterdam, een vrijhaven, met plekken die vrij zijn van verstedelijking, niet geprivatiseerd en waar je vrij bent om te dwalen en dromen.
Waterlandschap
Zo kwam Bureau B+B met het idee dat de omgeving Sloterplas een luilekkerland moest worden door er een recreatief gebied van te maken waar mensen kunnen ontspannen. De maquette van Bureau Alle Hosper viel me ook op, omdat die helemaal was gemaakt van Lego. Het liet een nieuwe visie zien op het herstructureren van bestaande wijken. Gaasperplas werd voor het voorbeeld de watervrijstaat Gaasperdam, waar de vernieuwing van de woningen wordt overgelaten aan de bewoners. Het wordt een lommerrijk stadslandschap, waarbij het water tot in alle poriën van de wijk doordringt.
Lieke Veld

Boerenmarkt

De Noordermarkt in Amsterdam was voor mij altijd een geweldige plek om hippe tweedehands kleding en antieke curiosa te vinden op maandagochtend, maar vorig weekend heb ik het marktplein van een hele andere kant gezien.

Elke zaterdag van 9.00 tot 16.00 staat er een biologische markt op de Noordermarkt. Op deze boerenmarkt worden biologische produkten verkocht die vers van de boerderijen komen. Verse groenten, mooie kazen, geurige kruiden, frisse zuivel en knapperige broden. Ook zijn er bijzondere delicatessen te koop, waaronder olijfolie, pasta’s, kruiden, paddestoelen en werden er ouderwetse pannenkoeken gebakken. De mensen, de muziek en de sfeer maken van deze markt een hele smakelijke ervaring. Er zijn op nog veel meer plekken in Nederland boerenmarkten te vinden waar eerlijke, authentieke streekproducten worden verkocht. Voor het gemak heeft Allesduurzaam daar een overzicht van gemaakt.
Lieke Veld

Stedelijk in West

Het Amsterdamse Stadsdeel Slotervaart, waar ik vrijdag 21 augustus naartoe ging om de moestuinen van Stedelijk in West te bekijken, biedt een plek voor landbouw buiten het platteland. Het project dat stadslandbouw inzet als middel tot culturele vernieuwing is een initiatief van kunstenares Marjetica Potrč en Wilde Westen. Middenin de wijk bevindt zich een collectieve tuin waar groenten en kruiden gekweekt worden door de buurtbewoners. In een grote keuken wordt gezamenlijk gekookt, kunst geëxposeerd en worden workshops gegeven. Het is een experiment dat de actieve betrokkenheid van bewoners bij hun omgeving wil vergroten en creativiteit, ondernemerschap en ecologisch bewustzijn wil stimuleren. Met succes. Er wordt goed op elkaars tuintje gelet om de vele Hollandse groenten zoals broccoli, sla, radijs, venkel, snijbonen, courgette, pompoen en tomaten die gekweekt worden op tijd te oogsten.

Onder invloed van de culturele veelzijdigheid in de buurt groeien er ook enkele exotische groenten zoals amsoi. De keuken doet dienst als een plaatselijke ontmoetingsplek waar vooral veel theedrinkende vrouwen gezellig bij elkaar zitten en onderling tips en ideeën over tuinieren en andere bezigheden uitwisselen.
Lieke Veld